Hoppa till innehåll
Gratis verzending vanaf € 500,00 excl. btw! Volumekorting: 5 st 2% · 10 st 3% · 25 st 5%
Volumekorting: 5 st 2% · 10 st 3% · 25 st 5%Glanzende soldeerverbindingen en metaaloppervlakken verbergen fouten: zo zorgen polarisator en direct schermbeeld voor een betrouwbaardere controleDe glans op het metaaloppervlak verbergt de kras: zo laat de polarisator in een draagbare digitale microscoop zien wat loep en oog missenGlanzende soldeerverbindingen en onregelmatige oppervlakken: zo krijgt u een meetbaar beeld zonder reflecties en onscherpe randenLive-beeld in Full HD direct op het scherm: zo kunt u zonder computer kleine details inspecterenDe meetfout die niemand ziet: als de vergroting met de hand wordt ingevoerd, klopt de maat nietVan vermoedelijke schade tot meetbaar beeld: een digitale microscoop die zowel met als zonder computer werktScherp beeld en maat op een oneffen, glanzend oppervlak: zo los je op wat loep en het blote oog niet aankunnenReflecties verbergen de fout: zo ziet u glanzende metalen en kunststof oppervlakken zonder verblindingReflecties in blinkend metaal verbergen de fout: zo ziet u het oppervlak met gepolariseerd licht en meet u direct in het beeldScheurloep met schaalverdeling van roestvast staal: zo bepaal je of de scheur 0,2 mm of 0,4 mm breed isVolumekorting: 5 st 2% · 10 st 3% · 25 st 5%Glanzende soldeerverbindingen en metaaloppervlakken verbergen fouten: zo zorgen polarisator en direct schermbeeld voor een betrouwbaardere controleDe glans op het metaaloppervlak verbergt de kras: zo laat de polarisator in een draagbare digitale microscoop zien wat loep en oog missenGlanzende soldeerverbindingen en onregelmatige oppervlakken: zo krijgt u een meetbaar beeld zonder reflecties en onscherpe randenLive-beeld in Full HD direct op het scherm: zo kunt u zonder computer kleine details inspecterenDe meetfout die niemand ziet: als de vergroting met de hand wordt ingevoerd, klopt de maat nietVan vermoedelijke schade tot meetbaar beeld: een digitale microscoop die zowel met als zonder computer werktScherp beeld en maat op een oneffen, glanzend oppervlak: zo los je op wat loep en het blote oog niet aankunnenReflecties verbergen de fout: zo ziet u glanzende metalen en kunststof oppervlakken zonder verblindingReflecties in blinkend metaal verbergen de fout: zo ziet u het oppervlak met gepolariseerd licht en meet u direct in het beeldScheurloep met schaalverdeling van roestvast staal: zo bepaal je of de scheur 0,2 mm of 0,4 mm breed is

Dino-Lite BL-ZW2 polariserend lichtblad: zo maakt fotoelasticiteit inwendige spanningen in kunststof onderdelen zichtbaar die anders foutloos lijken

Gepubliceerd 10 juli 2026 om 11:36

Een fabrikant van spuitgietonderdelen krijgt een klacht van een klant: de kleine doorzichtige kunststof huls begint na 3-4 maanden in bedrijf te scheuren. De scheuren beginnen aan de binnenkant van een gat en breiden zich naar buiten uit. De fabrikant pakt een vers onderdeel uit voorraad en inspecteert het — helemaal foutloos. Geen zichtbare scheur, geen vervorming, correcte afmetingen. Geen aanwijzing voor de oorzaak van de veldfalen.

Wordt hetzelfde onderdeel tussen twee kruisgepolariseerde filters gelegd en beschenen met gewoon wit licht, dan licht het onderdeel op in een complex regenboogpatroon. Waar de rand van het gat zit, is het patroon dicht opeengepakt met gele, blauwe en rode banden. Daar zit de inwendige spanning. Geen meting nodig — de spanning is direct zichtbaar. Dit is fotoelasticiteit — het meer dan 200 jaar oude optische fenomeen dat inwendige spanningen zichtbaar maakt.

Fotoelasticiteit: fenomeen uit 1815

Het fenomeen werd in 1815 ontdekt door David Brewster, toen hij waarnam dat glasplaten onder mechanische belasting gekleurde patronen vertoonden wanneer ze door gepolariseerd licht werden bekeken. De fysische verklaring kwam vervolgens uit het werk van Étienne-Louis Malus over gepolariseerd licht, en later uit Neumanns wiskundige formulering van fotoelastische constanten.

Het fenomeen werkt als volgt:

  1. Transparante amorfe materialen (glas, acryl, polycarbonaat, epoxy) zijn normaal gesproken OPTISCH ISOTROOP — hun brekingsindex is in alle richtingen gelijk. Licht reist met dezelfde snelheid, ongeacht de polarisatierichting.
  2. Onder mechanische spanning (trek, druk of afschuiving) verandert de moleculaire structuur van het materiaal. De bindingen worden in verschillende richtingen anders uitgerekt of samengedrukt.
  3. De structurele asymmetrie creëert OPTISCHE ANISOTROPIE — dubbelbreking of birefringentie genoemd. Het materiaal krijgt twee verschillende brekingsindices in twee onderling loodrechte richtingen, gekoppeld aan de spanningsvector.
  4. Wanneer gepolariseerd licht door het gespannen materiaal gaat, wordt het gesplitst in twee componenten die met verschillende snelheden reizen. Bij de uitgang zijn de twee componenten in fase verschoven.
  5. Als het licht daarna door een tweede polarisatiefilter (kruispolarisator) gaat, treedt er interferentie op tussen de componenten. De interferentie is golflengte-afhankelijk, dus verschillende kleuren worden bij verschillende spanningsniveaus uitgedoofd of versterkt.

Het nettoresultaat: er verschijnt een complex gekleurd bandpatroon dat een directe kaart is van de spanningsverdeling in het materiaal.

Fotoelastische patronen aflezen

Het kleurpatroon volgt een bekende reeks die materiaalonderzoekers voor verschillende materialen hebben ingemeten. De reeks heet ”isochromatische banden” en verloopt als volgt:

  • Zwart (0de orde): Geen spanning (of zuivere afschuiving onder 45° ten opzichte van de polarisatoren).
  • Grijs-geel (tussen zwart en 1e orde): Lage spanning.
  • Geel-oranje (1e orde franje): Meetbare spanning, doorgaans 3-6 MPa voor polycarbonaat.
  • Rood-blauwe overgang: Ongeveer 7-9 MPa.
  • Blauw-groen (2e orde franje): 10-15 MPa.
  • Groen-geel (3e orde): 20-25 MPa.
  • Dicht opeengepakte kleurbanden: Hoge spanningen en/of spanningsgradiënten.

De kleurovergangen zijn materiaalafhankelijk — polycarbonaat, acryl en polystyreen hebben elk andere fotoelastische constanten (K). Een vuistregel: dicht opeengepakte banden = hoge spanningsgradiënt = concentratiepunt = potentiële plek voor scheurvorming.

BL-ZW2 technische specificaties

  • Eenheid: achtergrondverlichtingsmat met ingebouwde LED-matrix.
  • Afmeting: 10 × 9 × 2 cm.
  • Gewicht: 315 gram.
  • Lichtbron: witte LED-array onder een matte diffusor voor gelijkmatige verlichting over het hele oppervlak.
  • Polarisator: lineair polarisatiefilter, afneembaar en draaibaar.
  • Rotatie: 360° continu om parallelle (0°), kruisgepolariseerde (90°) of elke stand daartussen te kiezen.
  • Voeding: USB-gevoed (5 V) — kan worden gevoed via dezelfde Dino-Lite-microscoop-USB-kabel.
  • Lichtgelijkmatigheid: ±10 % over het hele oppervlak (voor fotoelastische analyse is dit voldoende).

Dino-Lite BL-ZW2 polariserende achtergrondverlichting met afneembare polarisator

Combinatie met Dino-Lite polariserende microscopen

De BL-ZW2 werkt het beste samen met een Dino-Lite-microscoop die EEN INGEBOUWDE POLARISATOR HEEFT (bijv. AM4515T8-EDGE of AM4013MT-Polarizer). Opstelling:

  1. De BL-ZW2 wordt op het werkoppervlak geplaatst als achtergrondverlichting.
  2. Het testonderdeel (transparant kunststof, glas of mineraalslijpsel) wordt bovenop het lichtoppervlak van de BL-ZW2 geplaatst.
  3. De Dino-Lite-microscoop wordt erboven op een statief gemonteerd, met zijn eigen polarisator 90° ten opzichte van de polarisator van de BL-ZW2 ingesteld (kruispolarisatie).
  4. Het kleurpatroon van de spanning is nu zichtbaar via de camera van de microscoop op het pc-scherm.

Als alternatief kan de BL-ZW2 ZONDER zijn eigen polarisator worden gebruikt (deze is afneembaar) voor conventionele doorlichting van ondoorzichtige of transparante monsters die geen spanningsanalyse vereisen. Dit biedt flexibiliteit: dezelfde achtergrondverlichting kan zowel voor conventionele microscopie als voor fotoelastische analyse worden gebruikt.

Toepassingen waarbij de BL-ZW2 onmisbaar is

Spuitgietfabricage: Bijna alle spuitgegoten polycarbonaat- en acrylonderdelen hebben inwendige spanningen als gevolg van het spuitgietproces. Fotoelastische analyse direct na het spuitgieten of na afkoeling onthult zones die in het veld zullen scheuren.

Optische industrie: Glazen lenzen, glasplaten en prisma’s moeten spanningsvrij zijn om de beeldkwaliteit niet te beïnvloeden. Fotoelastische kwaliteitscontrole bij de eindslijp.

Spanningstest bij gehard glas: Gehard glas moet een gecontroleerde oppervlaktecompressie hebben. Fotoelasticiteit toont de exacte spanningsverdeling.

Voorruitfabricage: Autoglas moet op inwendige spanningen worden getest vóór de eindinstallatie. Niet-goedgekeurde ruiten barsten bij temperatuurschommelingen.

Fabricage van injectieflessen: PET-flessen en andere kunststof verpakkingen voor koolzuurhoudende dranken onder hoge druk. Inwendige spanning bij de las kan tijdens gebruik breuk veroorzaken.

Inkapseling van elektronica: In epoxy ingekapselde componenten (chips, condensatoren) in transparante epoxy. Fotoelastische analyse toont thermische spanningen tijdens temperatuurcycli in bedrijf.

Petrografische analyse (geologie): Dunne slijpplaatjes van mineralen tonen karakteristieke interferentiekleuren onder kruisgepolariseerd licht. De standaardmethode voor mineraalidentificatie in dunslijpplaatjes.

Gemmologische analyse: Edelstenen onder gepolariseerd licht vertonen ofwel dubbelbreking (calciet, kwarts) of enkelbreking (diamant, granaat). Dit is een basale identificatiemethode.

Kristallografie en materiaalonderzoek: Eenkristal versus polykristallijne structuur is direct zichtbaar.

Instelbare polarisatie — praktisch gebruik

Continu kunnen draaien van de polarisator (in plaats van vaste 0° of 90°) is essentieel bij fotoelastische analyse, om twee redenen:

1. De hoofdspanningsrichting identificeren: Wanneer de polarisator wordt gedraaid, verandert het bandpatroon. Bij een specifieke draaihoek verdwijnt het bandpatroon volledig in een lineaire richting over het onderdeel. Die richting is parallel aan de hoofdspanningsrichting. Door de draaihoek af te lezen kan de operator de spanningsrichting op elk punt bepalen.

2. Spanning onderscheiden van optische defecten: Als een bandpatroon bij een specifieke draaihoek verdwijnt, is het door spanning veroorzaakt. Verdwijnt het NIET (of verandert het zonder te verdwijnen), dan kan het gaan om een materiaaldefect (luchtbel, insluitsel) of oppervlaktedefect (kras, drukpunt).

3. Isotroop van anisotroop materiaal onderscheiden: Draaien van de polarisator verandert de intensiteit bij anisotrope materialen, maar niet bij isotrope. Dit is de standaardmethode om glas (isotroop) van kwarts (anisotroop) te onderscheiden bij mineralogische analyse.

Kwalitatieve versus kwantitatieve analyse

De BL-ZW2 met een Dino-Lite-microscoop biedt KWALITATIEVE fotoelastische analyse — u ziet waar de spanningen zitten en hun relatieve grootte via kleurovergangen. Dit is voldoende voor QC-triage: ”deze partij heeft onacceptabele spanningsniveaus” of ”deze ontwerpwijziging vermindert de spanning aanzienlijk”.

KWANTITATIEVE fotoelastische analyse (exacte MPa-waarden op elk punt) vereist duurdere polariscopen met gekalibreerde golflengtefilters, digitale beeldverwerking en materiaalspecifieke fotoelastische constanten. Dit type analyse kost 300.000-800.000 kr en is bedoeld voor onderzoekslaboratoria of certificeringswerk.

Voor 90% van de industriële QC-toepassingen volstaat kwalitatieve analyse.

Alternatieven voor fotoelasticiteit

  • DIC (Digital Image Correlation): Meet oppervlaktevervorming onder belasting. Verschilt van fotoelasticiteit doordat het het OPPERVLAK meet, niet het inwendige van het materiaal. Aanvullend, geen vervanging.
  • Röntgendiffractie: Meet spanningen op atoomniveau in kristallijne materialen. Niet toepasbaar op amorfe kunststoffen.
  • Strain gauges (rekstrookjes): Elektrische rekopnemers die op het oppervlak worden gelijmd. Kunnen alleen oppervlaktespanning op één punt meten, geen inwendige spanning.
  • FEA-simulatie: Computersimulatie van spanningen. Vereist dure invoergegevens en kan procesgerelateerde spanningen niet detecteren (die niet worden gemodelleerd).

Fotoelasticiteit is de enige praktische methode om inwendige spanningen direct in transparante materialen te ZIEN — snel, goedkoop en zonder het monster te vernietigen.

Wat u voor uw geld krijgt

Dino-Lite BL-ZW2 polariserende achtergrondverlichting, LED-lichtbron met matte diffusor, afneembare en draaibare lineaire polarisator (continue 360° rotatie), USB-gevoed (5 V), 10 × 9 × 2 cm meetgebied, 315 g gewicht, compatibel met alle Dino-Lite-microscopen met polarisatoraccessoire. 4.795 kr.

Voor spuitgietfabrikanten, de optische industrie, petrografische laboratoria en materiaalonderzoeksinstellingen is de BL-ZW2 een economische investering. Gecombineerd met een Dino-Lite polariserende microscoop (vanaf ca. 5.000 kr) krijgt u een complete polariscoopopstelling voor minder dan 10.000 kr — vergeleken met traditionele professionele polariscopen die 50.000-200.000 kr kosten.

Meer lezen: Dino-Lite BL-ZW2 polariserende lichtbak in de winkel →

Meer nieuws

Al het nieuws